मी मोठ्या प्रमाणात पुस्तके वाचतो, हे समजल्यावर सर्वसाधारणपणे ज्या व्यक्तीशी माझी जूजबी ओळख असते,अश्या व्यक्ती मला तुम्ही राधेय वाचले असेल. ययाती वाचले असेल. पानिपत वाचले असेल, असे प्रश्न विचारतात. माझे सर्वसाधारण असे निरीक्षण आहे की या व्यक्ती ज्या पुस्तकांची नावे घेतात ती नावे सुप्रसिद्ध पुस्तके या वर्गवारी मोडणारीच असतात. तसेच या पुस्तकांचे अजून एक वैशिष्ट्य म्हणता येऊ शकते ते म्हणजे ही सर्व पुस्तके काही मोजके अपवाद वगळता कादंबरी या प्रकारातील असतात. कादंबरी खेरीज अन्य साहित्यप्रकार जसे नाटक, काव्यसंग्रह, प्रवासवर्णने, चरित्र, कथासंग्रह, किंवा ना. सि.फडके यांनी जो साहित्यप्रकार मराठीत मोठ्या प्रमाणात रूजवला तो साहित्यप्रकार अर्थात ललित निबंध लेखन या प्रकारातील पुस्तके नसतात. नाही म्हणायला काही चरित्र आत्मचरित्र असतात. मात्र त्यांची संख्या फारच नगण्य असते. मुख्य भर हा कादंबरीवरच असतो. या व्यक्तींशी थोडा जास्त संवाद साधला की या व्यक्तींचे वाचन काहीसे कमी असल्याचे माझे निरीक्षण असते. माझ्या अनुभव हा त्रिकाल बाधित सत्य आहे असे मुळीच म्हणता येणार नाही याची मला पूर्ण जाणीव आहे. किंबहुना माझ्या व्यक्तिमत्त्वामुळे ज्यांचे वाचन चौफर आहे. साहित्यातील विविध प्रकाराचे ज्यांचे वाचन आहे अशा व्यक्ती मला भेटतच नसतील, असे देखील म्हणता येऊ शकते असो. मात्र ज्या व्यक्तींचे वाचन कमी आहे अशा व्यक्ती एखाद दुसरे प्रसिद्ध पुस्तक वाचतात, जे सुप्रसिद्ध असतेच.फारस्या प्रसिद्ध नसलेल्या पुस्तकाविषयी ते बोलतच नाही. हे मात्र ठामपणे म्हणता येऊ शकते.
माझा बाबत बोलायचे झाल्यास मी 'माझे वाचन' या मालिकेच्या आधीच्या भागात सांगितल्याप्रमाणे, माझे कथासंग्रह, कादंबरी या प्रकारचे साहित्य वाचन काहीसे कमीच आहे. मी मुख्यतः विविध प्रकारची माहिती देणारी पुस्तके वाचतो. काही प्रमाणात विविध व्यक्तींनी लिहिलेली आत्मचरीत्र आणि चरीत्र मी वाचतो. आता काही जण माझे कथासंग्रह आणि कांदबरी वाचन कमी असल्याने माझे वाचनच नाही, असे म्हणू शकतात.मात्र मी आहे असा आहे, स्विकारा अथवा नका स्विकारू हा माझा दृष्टिकोन असल्याने मी त्यावर अधिक बोलू इच्छित नाही.
माझ्या आतापर्यतच्या अनुभवानुसार तयार झालेली आवड आणि माझी व्यावसायिक गरज लक्षात घेत, माझ्यात माहितीपर आणि चरित्र वाचनाची आवड निर्माण झाली आहे. त्यामुळे ज्या सुप्रसिद्ध कादंबऱ्या ते लोक सांगतात, त्यातील काही मी वाचलेल्या नसतात.मात्र त्यामुळे माझे फारसे अडत नाही. मात्र मला जी लोक पुस्तकाविषयी विचारतात. त्यांचा मते वाचन म्हणजे कांदबरीवाचन असे म्हणता येवू शकते. त्यांना वाचण्याचे विविध पर्याय माहिती नसावेत,असेच त्यांच्याशी बोलल्यावर जाणवते.वाचनातील विविधतेचा त्यांना गंध देखील नसतो.अर्थात वाचनाचा आनंद काय असतो.हे त्यांना माहिती नसल्याने ते स्वाभाविक आहे. त्यात त्यांना बोल लावून चालणार नाही,हे ही तितकेच खरे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा