लेखाचे विषय

शनिवार, २९ ऑगस्ट, २०२६

सध्याच्या ऑनलाईनच्या तडाख्यात टिकून राहिलेले पाक्षिक 'वाटसरू'

सध्या सर्वच गोष्टी सहजतेने ऑनलाइन मिळत असल्याने छापील माध्यमांना काहीसा कठीण का आला आहे.  घटलेली वाचक संख्या आणि या घटलेल्या वाचक संख्येमुळे  रोडवलेल्या जाहिराती.कमी झालेल्या  जाहिराती मुळे घसरलेले  उत्पन्न आणि कमी उत्पानमुळे इच्छा असून देखील अनेक उपक्रम राबवता येणे अवघड होणे आणि  उपक्रम नसल्यामुळे वाचक संख्या अजूनच कमी होणे  आणि परत सुरुवातीपासून सांगितलेले चक्र सुरू  सुरु होणे या चक्रात  सध्या छापील नियतकालिके  अडकलेली आढळतात. या चक्रामुळे अनेक नामवंत प्रतिष्ठित अशी नियतकालिकाने बंद देखील पडली. इंग्रजी आणि हिंदी भाषेतील नियतकालिकांची स्थिती अन्य प्रादेशिक नियतकालिकांपेक्षा तुलनेने काहीशी बरी आहे इतकेच  .लॉक डाऊन नंतर इंग्रजीतील सायन्स रिपोर्टर तसेच इकोनॉमिकल अँड पोलिटिकल विकली सारखी नामांकित इंग्रजी नियतकालिके बंद पडली लोकसत्ता चे भावंडं असलेले लोकप्रभा हे साप्ताहिक आणि  मूळचे गुजराती असलेले मात्र मराठी सारख्या अनेक भाषेत प्रसिद्ध होणारे चित्रलेखा हि दोन दोन साप्ताहिके बंद होऊन बराच काळ लोटला .  मात्र असे असून देखील काही निययतकालिके अजून देखील सुरु आहेत  पुणे शहरातून प्रसिद्ध होणारे पाक्षिक 'वाटसरू' त्यापैकीच एक . 

सध्या सुरु असलेल्या मराठी  नियतकालिकांचा विचार करता अत्यंत तरुण म्हणजे जेमेतेम २८- २९ वर्षाच्या या  पाक्षिकाचे १६ जुलै ते ३१ जुलै, १ ऑगस्ट ते १५ ऑगस्ट आणि १६ ऑगस्ट ते ३१ ऑगस्ट असे तीन अंक मी नुकतेच वाचले. काही मोजक्या चित्रांचा अपवाद वगळता पूर्णतः कृष्णधवल असलेल्या आणि जाहिराती देखील मोजक्याच असलेल्या या पाक्षिकामुळे छापील व्यवसाय चालवणे सध्या किती अवघड आहे.हे नव्याने उमगले . सध्या मराठीत जी हाताच्या बोटावर मोजता येतील अशी नियतकालिके जसे साप्ताहिक विवेक, साधना, सकाळ 
मार्मिक ही सर्व रंगीत असताना भलेही कृष्णधवल स्वरूपात अनेक छापू मात्र समाजाला काहीतरी वैचारिक खाद्य पुरवूनच हि तळमळ मला तरी सुखावून गेली 

तिन्ही अंक ५० पानाचे होते तसेच किंमत ४५ रुपये होती. जी सध्या छापल्या जाणाऱ्या साप्ताहिकाचा विचार करता साप्ताहिक विवेक, साप्ताहिक मार्मिक  आणि साप्ताहिक सकाळचा  अपवाद  करता योग्यच म्हणता येईल  विवेक आणि सकाळ,मार्मिक  यांना अन्य उद्योगाचा आधार असल्याने ही  साप्ताहिके १५ ते २५ रुपयात मिळू शकतात.तसेच त्यामध्ये जाहिराती देखील मोठ्या प्रमाणात असतात या अश्या वातवरणात जाहिरातीचे प्रमाण खूपच कमी ठेवून वाचकांना वैचारिक साहित्य उपलब्ध करून देण्याचा प्रकाशकांचा प्रयत्न खरोखरीच कौतुकास्पदच म्हणावा लागेल 

अप्पा बळवंत चौकातील वृत्तपत्र आणि नियतकालिके विकणाऱ्या विक्रेत्याकडे सायन्स रिपोर्टरची चौकशी करताना गवसलेल्या या साप्ताहिकाचे संपादक मंडळ बघितले असता यामध्ये डाव्या चळवळीचा संबंध असलेल्या व्यक्तींचा भरणा अधिक जाणवत असला तरी लेखाचा सुरु मोठ्या प्रमाणात संतुलित आढळला
.साप्ताहिकात घेतलेल्या विषयामध्ये देखील मोठ्या प्रमाणात वैविध्य आढळले अन्य सप्तहहिकमध्ये मला तरी ना आढळलेली गोष्ट अर्थात इंग्रजी चित्रपटांची आणि पुस्तकाची विशेष दाखल तसेच इतर भाषेतील सुप्रसिद्ध कवितांचे मराठी भाषेत भाषांतर करणे या गोष्टी या साप्ताहिकाच्या संपादक मंडळाचे कौतुक करणे योग्यच ठरेल 
डाव्या विचारसरणीमुळे देशाची प्रगती काहीशी मंदावली असली तरी हिंदू धर्मात शैव पंथ आणि वैष्णव पंथ आहेत आणि सर्व हिंदूंनी त्यांचे अस्तिव मान्य केले आहे अनेकांना आवडणार नाही अशी मते मांडणाऱ्या चार्वाक याना महर्षी म्हणून गौरवले आहे. त्याच प्रमाणे डाव्या विचारसरणीचे अस्तिव मान्य करत सध्याच्या ऑनलाईनच्या तडाख्यात टिकून राहिलेले पाक्षिक  'वाटसरू' म्हणून आपण त्यांच्याकडे बघायला हवे .विचारसरणी काहीशी बाजूला सारत अजून देखील छापील नियतकालिक स्वरूपात प्रसिद्ध होणारे म्हणून आपण त्यांस समर्थन देणे योग्य ठरेल 


कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

सध्याच्या ऑनलाईनच्या तडाख्यात टिकून राहिलेले पाक्षिक 'वाटसरू'

सध्या सर्वच गोष्टी सहजतेने ऑनलाइन मिळत असल्याने छापील माध्यमांना काहीसा कठीण का आला आहे.  घटलेली वाचक संख्या आणि या घटलेल्या वाचक संख्येमुळे...