गणिताची रंजक सफर घडवणारे पुस्तक नंबर्स

गणित ! अनेकांचा नावडता विषय.नको ते आकडे, नको ती समिकरणे.असाच आपल्यापैकी काहीचा आग्रह असण्याची शक्यता अधिक आहे.दहावीच्या शालांत परिक्षेत देखील ज्या विषयात मुल मुली सर्वात जास्त नापास होतात असा इंग्रजीनंतरचा विषय म्हणजे गणित होय. तर असा गणित विषय सुद्वा रंजक आहे. गणितात मनुष्याला खिळवून ठेवण्याची ताकद आहे असे सांगितले अनेकांना ते खोटे वाटण्याची शक्यता अधिक.गणित सोपे  प्रत्येक पायरी सविस्तर सांगून समजवता येईल,मात्र गणित रंजक करता येणार नाही असेच अनेकाचे म्हणणे असेल.मात्र गणित रंजक ,खिळवून ठेवण्याची किमया केली आहे‌.अच्युत गोडबोल आणि डॉ.विद्यागौरी प्रयाग यांनी लिहलेल्या नंबर्स या या पुस्तकाने. मधूश्री प्रकाशनाच्या सव्वा तीनशे पानाच्या पुस्तकात १२प्रकरणाद्वारे आपणास गणितातील रंजकता समजते‌.नाशिकमधील महत्तवाचे वाचनालय असलेल्या सावाना अर्थात सार्वजनिक वाचनालय नाशिक याच्या पुस्तक संग्राहलयातून हे पुस्तक मी नुकतेच वाचले. 

या पुस्तकाच्या १२प्रकरणापैकी पहिल्या प्रकरणात आपणास संख्या कस्या निर्माण झाल्या?याविषयी २८पानामधून माहिती मिळते तर २८पानाच्या दुसऱ्या प्रकरणातून संख्याच अमुर्त अमर्यादित स्वरुपाची माहिती लेखक आपणास देतो.३रे प्रकरण २७पानाचे आहे.ज्यात आपणास पाय या स्थिरांकाविषयी माहिती मिळते‌ तर पुढच्या चवथ्या प्रकरणात ऑयलरच्या समिकरणाविषयीची माहिती मिळते.हे प्रकरण २१पानी आहे.पाचव्या प्रकरणात आणि सहाव्या प्रकरणात आपणास अनुक्रमे प्राईम नंबर्स आणि फिबोनाची क्रमिका याविषयी माहिती मिळते.सातवे प्रकरण २०पानी आहे.ज्यात संख्याविषयी लोकांचे असणारे समज गैरसमज यावर लेखकाने प्रकाशझोत टाकला आहे. ३०पानाच्या ८व्या प्रकरणात आपणास संख्याचा गमती जमती कळतात तर नवव्या प्रकरणात काही गणितीय कोडी लेखकाने सांगितली आहेत.संख्या गणन पद्धत,दशमान ,बायनरी, ऑक्टल, हेक्झा याविषयी लेखकाने दहाव्या १८पानी प्रकरणात सांगण्यात आले आहे.तर शेवटून दुसऱ्या अकराव्या प्रकरणात १२पानाद्वारे लेखकाने वैदिक गणिताबाबत सांगितले आहे‌ तर शेवटच्या १२व्या प्रकरणात २५पानात लेखकाने अंकगणिताची मुलतत्वे आपणास सांगितली आहेत‌.

     अच्युत गोडबोले यांच्या अन्य पुस्तकासारखीच या पुस्तकाची भाषा सहजसोपी चटकन समजणारी आहे. गणिता सारख्या काहीस्या रूक्ष समजल्या गेलेल्या विषयातील बोजडपणा पुस्तकात कोठेही जाणवत नाही‌. पुस्तकातील प्रत्येक प्रकरण सोप्या मराठीत स्पष्ट करुन सांगितले आहे‌.व्यवहारात रूढ नसणाऱ्या मराठी संज्ञा न वापरता, रुड असलेल्या इंग्रजी संज्ञाच या पुस्तकात देखील वापरल्या आहेत.गणिता सारखा किचकट विषय देखील रंजकतेने शिकवता येतो,हे आपणास पुस्तक वाचनातून समजते‌.तरी किमान एकदा तरी हे पुस्तक वाचावेच.

गुप्तहेरांच्या विश्वाची सफर घडवणारे पुस्तक, 'शेरलॉक्स होमच्या कथा'

गुप्तहेर आणि गुप्तहेरांचे विश्व हा आपल्यापैकी अनेकांचा आवडीचा विषय‌.याचे नाव ऐकले तरी भुवया उंचवणारा विषय‌.आपल्या मराठीत याविषयी थोडेसे कमीच बोलले गेले आहे‌.रा.ना वडप यांनी आपल्या कथांमधून पुढे आणत या विषयाला न्याय देण्याचा प्रयत्न केला.मात्र वडपांखेरीज अन्य साहित्यीकांनी या विषयापासून दुरच राहणे पसंत केले.गेल्या काही दिवसात मराठीत गुप्तचर संस्थेच्या बाबत मोठ्या प्रमाणात लिहले गेले असले तरी आजदेखील गुप्तहेरांच्या कथेबाबत मराठी भाषिकांना अन्य भाषा प्रामुख्याने इंग्रजीवरच अवलूंबन रहावे लागते‌. इंग्रजीमध्ये स्कॉटलंडचे रहिवासी असलेल्या सर आर्थर कॉनन डॉयल यांनी लिहलेल्या गुप्तहेरांचा कथा संपुर्ण जगात प्रसिद्ध आहेत. या कथांचा नायक शेरलॉक होम्स नावाची व्यक्तीरेखा आहे.या नायकाचा नावावरुन शेरलॉक होम्सच्या कथा या नावाने या प्रसिद्ध आहे‌. मराठीसह जगभरात अनेक भाषांमध्ये या कथांचा अनुवाद प्रसिद्ध झाला आहे.या अनुवादीत कथांच्या पुस्तकांपैकी एक असलेल्या  आणि गोयल प्रकाशनामार्फत प्रसिद्ध  करण्यात आलेले पुस्तक मी नुकतेच नाशिकमधील महत्त्वाचे वाचनालय असलेल्या सावाना अर्थात सार्वजनिक वाचानालयच्या मदतीने वाचले.जीवन आनंदगावर यांनी अनुवादीत केलेल्या या २४६ पानांच्या पुस्तकात शेरलॉक होम्सच्या बारा कथा समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत. तांबूस रंगाच्या केसांच मंडळ या  पहिल्या कथेमध्ये बँक चोरीची कथा  सांगण्यात आली आहे.दुसऱ्या कथेचे शीर्षक  नील माणकाची कहाणी असे आहे.ज्यात अत्यंत मौल्यवान रत्नाच्या चोरीची कथा मांडण्यात आली आहे.

ब्रिटीश घराण्यासी संबंधीत एका उमरावाच्या लग्नाची रहस्यमय कथा  'नव वधूचे पलायन' या तिसऱ्या कथेमध्ये सांगण्यात आली आहे‌ शेरलॉक्स होम्स च्या पराभवाची कहाणी ती बाई या चवथ्या कथेतून आपल्याला समजते.

बॉस्कोम्बे व्हॅलीतील नाट्य पाचव्या कथेत मांडण्यात आलयं तर सहाव्या कथेत कॉपर बीचचे रहस्या दाट  बांबूचे नाट्य या शीर्षकाखाली उलगडून सांगण्यात आले आहे. रॉयलॉट चा मृत्यू सापाच्या चावण्याने झाला,हे आपणास ठिपक्या ठिपक्याचे रहस्य असे शीर्षक असलेल्या सातव्या गोष्टीतून समजते‌.आठव्या कथेमध्ये आपणास  हॅथरेच्या बोटांच्या रहस्याचा उलगडा होतो .तर नवव्या कथेत राजमुकुटाचे थरारक असणारे रहस्य आपणास समजते.होम्सरचे नक्की काय झाले याचा आपणास हेच शीर्षक असलेल्या दहाव्या कथेत उलगडा होतो .तर अकराव्या आणि बाराव्या कथेत अनुक्रमे आपणास संत्र्याचा पाच बिया आणि ओठ मुडपेला कुरुप मानसाच्या विषयी शेरलॉक्स होम्स विषयी आकलन समजते.

   सर्व पुस्तकची भाषा संवादी असल्याने ते वाचल्यावर चटकन समजते‌.‌जागतिक स्तरावर विख्यात असलेल्या या पुस्तकामुळे जागतिक स्तरावरचे साहित्य कसे असते हे आपणास समजते.तरी ज्यांना गुप्तहेर याविषयी उत्सुकता नाही अस्यांनीसुद्धा हे पुस्तक किमान एकदा तरी वाचायलाच हवे.

'केजीबी' रशियन गुप्तहेर संघटनेचा सविस्तर वृतांत

       

केजीबी ....शीत युद्धाचा काळातील दोन महासत्तापैंकी एक असलेल्या  यू.एस.एस.अर

 अर्थात युनाटेड सेव्हियत सोशालिस्ट ऑफ रिपब्लिक या देशाची  इस्राइलच्या मोसाद या गुप्तहेर संघटनासारखीच प्रसिद्ध असलेली गुप्तहेर संघटना यु.एस.एस.आर ची शकले होवून  स्वतंत्र्य१४ देश निर्माण झाल्यावर पुर्वी केलेल्या कृष्णकृत्यांमुळे प्रसिद्ध झालेली संघटना, केजीबी .या केजीबीची सविस्तर आणि खऱ्या माहितीच्या पुस्तकांचा  आपल्या मराठीत काहीसा अभावच .मात्र ही पोकळी भरुन निघते आपल्या मराठीत अनेक उत्तोमोत्तम पुस्तके प्रसिद्ध करणाऱ्या मधूश्री प्रकाशनातर्फे प्रसिद्ध करण्यात आलेले केजीबी  या पुस्तकामुळे .नाशिक जिल्ह्यात असणाऱ्या घोटी या छोटयासा गावात मुख्यालय असलेल्या मधूश्री प्रकाशनाकडून मराठी भाषेत अच्युत गोडबोले यांची अनेक पुस्तके तसेच विविध तांत्रीक विषयावरची अन्य लेखकाची पुस्तके, आणि सीआयए, मोसाद एफबीआय, रॉ या सारख्या गुप्तहेर संघटनांवर माहितीपुर्ण पुस्तके प्रसिद्ध करण्यात आली आहेत‌.त्यातील केजीबी वरचे पुस्तक मी नुकतेच नाशिकमधील सर्वात मोठे वाचनालय असलेल्या, सावाना अर्थात सार्वजनिक वाचानलय नाशिक यांचा संग्राहलयातून वाचले.

     

मुळ इंग्रजी भाषेत एन चोक्कन यांनी लिहलेल्या या पुस्तकाचे सुदर्शन आठवले यांनी मराठीत केलेले भाषांतर म्हणजे सदर 132पानाचे हे पुस्तक होय‌.या 132 पानाच्या छोटेखानी पुस्तकात 17प्रकरण आणि 2 परिशिष्टाद्वारे केबीजी या गुप्तहेर संघटनेच्या स्थापनेची पार्श्वभुमी, स्थापनेनंतर झालेला विकास,  या संघटनेने केलेल्या स्वत:च्याच देशातील नागरिकांच्या हत्या, संघटनेने केलेल्या कृष्णकृत्ये जगासमोर आणण्यासाठी करण्यात आलेले प्रयत्न ,या संघटनेला वेळोवेळी दिलेले आणि काही प्रसंगी काढून घेतलेले अधिकार,या संघटनेची प्रशासकीय रचना आणि त्यात वेळोवेळी झालेले  बदल ,यु.एस.एस.आर मधील नागरिकांच्या संघटनेविषयच्या मतांमध्ये वेळोवेळी झालेला बदल,या संघटनेत कार्यरत असणाऱ्या नागरिकांचा स्वत:च्या संघटनेविषयीची मते,केजीबी या संघटनेने दुसऱ्या देशात पसरवलेले गुप्तहेरांचे जाळे,केबीजीच्या विरोधात अन्य देशाकडून झालेल्या कारवाया,यु.एस.एस.आर च्या पतनानंतर संघटनेचे विद्यमान स्वरूप याविषयी आपणास माहिती मिळते.अनुवादीत पुस्तकाची भाषा सहजसोपी आहे.जी वाचून लगेच समजते.ओघवत्या भाषेत लिहलेल्या, या पुस्तकाचे वाचन केल्यास आपणास, केजीबीच्या पुर्वसुरी संघटना म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या,  चेका, ओजीपीयू, एनकेव्हीडी, जीयूजीबी,एनकेजीबी, एनजीबी, केआय,एमव्हीडी, या संघटनांची माहिती मिळते.

मराठीत गुप्तहेरांच्या कथा काही प्रमाणात असली तरी मराठीत गुप्तचर संघटनांची माहिती देणारी पुस्तके खुपच कमी आहेत. या अत्यंत मोजक्या पुस्तकांमध्ये समावेश होणारे हे पुस्तक आपण आंतराष्ट्रीय राजकराणात दिसते तसे मुळीच नसते, मित्र म्हणवणारी राष्ट्रे देखील एकमेकांच्या प्रदेशातच हेरगिरी करते.यासारख्या अनेक गोष्टीची माहिती मिळते. तरी या गोष्टीची माहिती करुन घेण्यासाठी हे पुस्तक वाचायलाच हवे.

,

 

 

प्रत्येकाने वाचावाच असा ग्रंथ 'लोकमान्य ते महात्मा'

आपल्या मराठीला उत्तमोत्तम संदर्भग्रंथांची  मोठी दिर्घ परंपरा आहे‌.महाराष्ट्राच्या, भारताच्या जगाच्या इतिहास,सामाजिक जीवन,राजकीय जीवन यावर सविस्तर सखोलपणे माहिती देणारी कितीतरी ग्रंथ आपणास मराठीत आढळतात. त्याच प्रमाणे सुरवातीला एखाद्या दैनिकात,साप्ताहिकात प्रसिद्ध झालेल्या वृत्त लेख मालिकेचे कालांतराने पुस्तक प्रसिद्ध केल्याचा समृद्ध इतिहास देखील मराठी पुस्तक विश्वाला आहे‌.आपल्या मराठीत असी अनेक पुस्तके आहेत जी ही दोन्ही निकषे, संदर्भ ग्रंथ  म्हणून उत्तम मुल्य आणि प्रथमत: मालिका स्वरूपात प्रसिद्धी नंतर पुस्तक रुपाने प्रसिद्धी हे पुर्ण करतात.पुस्तकाची गुणवत्ता उत्तम आहे हे दाखवणाऱ्या या दोन्ही निकषांची पूर्तता करणाऱ्या पुस्तकांच्या मांदियाळीतील मुकुटमणी होईल असे पुस्तक म्हणजे राजहंस प्रकाशनातर्फे आणि ज्येष्ट विचारवंत ,लेखक प्राध्यापक डॉ सदानंद मोरे यांनी लिहलेले लोकमान्य ते महात्मा हे पुस्तक. मोठ्या आकाराच्या सव्वा साडे सहाशे पानाच्या या पुस्तकाच्या दोन भागापैकी पहिला भाग मी नुकताच नाशिकमधील महत्त्वाचे वाचनालय असलेल्या सार्वजनिक वाचानालय नाशिक अर्थात सावाना च्या ग्रंथ संग्राहालयाच्या मदतीने  वाचला. 

या ग्रंथाविषयी याच्या आधीच अनेकदा अनेक माध्यमात कित्येकांनी लिहलयं त्यामुळे या ग्रंथात काय आहे,हे आपणापैकी अनेकांना माहिती असणारचं. हे लेखन वाचणाऱ्यांपैकी बऱ्याच लोकांनी हा ग्रंथ सुद्धा वाचला असेल.याचा विचार करता मी हा ग्रंथ खुपच उशिरा वाचला असे कोणी म्हटत असल्यासह त्यात वावगे ठरणार नाही.मात्र देरसे आयें मगर दुरुस आये या हिंदी वाक्यप्रचारानुसार अखेर का होईना ,मी हा ग्रंथ वाचला हे उत्तम असे म्हणूया. आधीच सांगितल्यानूसार हा खुप प्रसिद्ध आणि बराच जूना संदर्भ ग्रथ असल्याने याच्याविषयी आधीच माहिती आहे असे समजून यात काय आहे, हे सांगण्यात मी वेळ घालवू इच्छित  नाही.मी मला हा ग्रंथ वाचून काय वाटले हे सांगतो  तरी जेन झी जनरेशनसाठी सांगायचे झाल्यास इसवीसन 1908ते इसवीसन 1945/48 पर्यत महाराष्ट्राचे भारतातील महत्त्व कसे बदलत गेले तसेच महाराष्ट्रातील जातीय राजकारण ,समाजकारण कसे बदलत गेले याविषयी सांगण्यात आले आहे असो

   तर मित्रानों या ग्रंथाच्या वाचनातून मला ब्राह्मण ब्राह्मणेत्तर संघर्ष त्याच्या विविध पैलुंसह समजला छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या स्वराज निर्मितीच्या कार्याचे विविध राजकीय पैलू, तेथून महाराष्ट्राने देशाला दिलेली दिशा, महाराष्ट्रातील विकासात ब्राह्मणांचे त्यातही अधिक ठळकपणे बोलायचे झाल्यास कोकणस्थ ब्राह्मणांचे योगदान, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या निर्मितीची पार्श्वभूमी, स्वातंत्र्यवीर सावरकर आणि हिंदू महासभा यांच्यातील अन्योन्य संबंध,लोकमान्य टिळकांच्या मृत्यूपश्चात त्यांच्या अनुयनांचा उडालेला गोंधळ ,लाल बाल पाल या देश पातळीवर महत्त्वाच्या तीन नेत्यांपैकी एक असलेल्या लोकमान्य टिळकाच्या निधनानंतर महाराष्ट्र पुन्हा देशपातळीवर सर्वमान्य होईल असे नेर्तत्व का उभा करु शकला नाही. लोकमान्य टिळकांच्या नंतर महाराष्ट्रात उदयास आलेले नेर्तत्व कसे विशिष्ठ जनसमुदायापर्यतच सिमित मर्यादीत का राहिले‌ ?महात्मा गांधीचा खुन एका महाराष्ट्रीय व्यक्तीने केल्यामुळे महाराष्ट्राची प्रतिमा देशपातळीवर कशी डागळली  या कलंकित प्रतिमेमुळे महाराष्ट्राला काय सोसावे भोगावे लागले या सारख्या अनेक प्रश्नांची उत्तरे मिळाली‌.नाही म्हणायला सदर ग्रंथातील लेख जेव्हा मालिकेच्या स्वरुपात साप्ताहिक सकाळमध्ये प्रसिद्व होत होते.त्यावेळी काही लेख वाचले होते‌.मात्र तेव्हाची माझी राजकीय समज यथातथाच असल्याने आणि तेव्हा लेख सलगपणे न वाचल्यामुळे मला फारसे समजले नव्हते.तेव्हापासून आतापर्यतचा विचार करता तूकड्यात न वाचता सलगपणे वाचणे आणि  यू.पी.एस.सी च्या परीक्षेमुळे आलेली समज,क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले  पुणे  विद्यापीठातून घेतलेल्या शिक्षणामुळे वाढलेले आकलन यामुळे तेव्हापेक्षा मला यावेळी हा ग्रंथ अधिअ उत्तमतेनेह समजला असे म्हटल्यास ते चूकीचे होणार नाही .

पूर्वी वाचले तेव्हा जेव्हढा ग्रंथ समजला त्यापेक्षा अधिक व्यापकतेने समजण्यासाठी या ग्रंथाचे पुनर्वाचन करण्यासाठी आणि महाराष्ट सामाजिक राजकीय दृष्टिकोनातून समजून घेण्यासाठी हा ग्रंथ वाचावाच असे मी जाताजाता सांगू इच्छितो.

भारताच्या कुटनितीची माहिती देणारे पुस्तक, 'रॉ भारतीय गुप्तचर संस्थेची गुढकथा'

         

 सध्याचा भारत पाकिस्तान तणावाच्या काळात, युद्धाच्या बातम्या बघताना आपणास अरे अपल्या लष्कराला पाकिस्तानमधील दहशतवादी तळाची अचूक ठिकाणे कशी काय समजतात? असा प्रश्न पडू शकतो.तर याचे उत्तर आहे आपली गुप्तहेर संघटना, रिसर्च अँड अँनलिसीसस अर्थात रॉ या संघटनेचे जाळे.आपण अनेकदा इस्राइलची गुप्तहेर संघटनेच्या कारवाया ऐकतो‌ याच पद्धतीचे कामकाज करणारी मात्र अनेकदा पडद्याआड राहणारी संघटना म्हणजे रॉ.मराठीत न च्या बरोबर आणि इंग्रजीतसुद्धा मोजकेच लेखन झालेल्या रॉचे कार्य  नक्की कसे  चालते‌? देशहितासाठी त्यांनी आतापर्यत कोणते कार्य केले आहे? हे अचूकपणे समजून घेयचे असेल तर आपणास मनोविकास प्रकाशनाच्या 'रॉ भारतीय गुप्तचर संस्थेची गुढकथा' हे पुस्तक खुप उपयोगी पडते. सध्या मुंबई सकाळ चे संपादक असलेले  ज्येष्ठ पत्रकार रवी आमले या पुस्तकाचे लेखक आहेत. रवी आमले यांनी 300 पानांच्या या पुस्तकातून 24 प्रकरणाद्वारे

रॉ ने केलेल्या कार्याची ओळख करून दिली आहे. मी नाशिकमधील महत्त्वाचे वाचनालय असलेल्या सार्वजनिक वाचनालय नाशिक अर्थात सावानाच्या सहकार्याने नुकतेच हे पुस्तक वाचले.

         अत्यंत सहजसोप्या भाषेत  लिहलेल्या या पुस्तकात, प्राचीन भारतातील गुप्तहेरांचे कार्य कसे चालायचे? आर्य चाणक्य यांनी गुप्तहेरांबाबत काय लिहलेले आहे‌.छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या काळात गुप्तहेरांचे कार्य, ब्रिटीश राजवटीत गुप्तहेर संघटनांची सुरवात कोणत्या पद्धतीने झाली. स्वातंत्र्योत्तर भारतात गुप्तहेर संघटनांचा प्रवास कोणत्या पद्धतीने झाला .इंटेलिजियन्स ब्युरो कार्यरत असताना रिसर्च अँड अँनलिसीसस अर्थात रॉ च्या स्थापनेची गरज का निर्माण झाली.रॉचे कार्य कसे विस्तारत गेले.रॉने श्रीलंका, नेपाळ, पाकिस्तान तसेच बांगलादेशात कोणकोणत्या मोहिमा राबवल्या.सिक्किमच्या विलीनीकरणात रॉ ची काय भुमिका होती,याविषयी माहिती मिळतेच त्याच बरोबर इशान्य भारतातील बंडखोरी मोडण्याबाबत रॉने आखलेल्या मोहिमा, रॉ चे इंदिरा गांधीची हस्तक या दृष्टिकोनातून कसे खच्चीकरण करण्यात आले.काश्मीर मधील दहशतवाद्यांचा विरोधात रॉ ने कोणत्या मोहिमा राबवल्या.

पाकिस्तानात भारतविरोधी शक्तींना कोणत्या प्रकारे नेस्तनाबुत केले. पाकिस्तानमधील फुटीरतावादी गटांना कोणत्या प्रकारे छूपी मदत केली याविषयी सुद्धा माहिती देण्यात आली आहे.

   पुस्तकाच्या शेवटी जोडण्यात आलेली संदर्भ ग्रंथसुची तब्बल 11पानांची आहे.एव्हढ्या मोठ्य संदर्भ सुचीमुळे लेखकाने पुस्तक लिहण्यासाठी किती कष्ट घेतले आहेत,हे सोदाहरण स्पष्ट करते. पुस्तक रॉ सारख्या देशाच्या दृष्टीने  महत्त्वच्या गोष्टीबाबत असल्याने गोपिनयतेमुळे अनेक गोष्टी उघड करता येत नाही तसेच काही गोष्टींची खात्रीशीर   माहितीच मिळत नसल्याने काही गोष्टींचा समावेश पुस्तकात करता येत नसल्याची कबुली लेखकाने आपल्या मनोगतातच दिली आहे.मात्र लेखकाच्या लेखनशैलीमुळे आपणापासून काही माहिती लपवली आहे,असे वाचकांना वाटतचं नाही.वाचकांना खिळवून ठेवण्यात लेखक यशस्वी ठरला आहे.वाचकांना ज्ञानाची गुहाच उलगडत असल्याचा अनुभव पुस्तक वाचताना येतो (किमान मला येतो)

  पाकिस्तानने भारताच्या काश्मीर भागातच नव्हे तर इशान्य भारतातील अनेक फुटीरतावाद्यांना संघटनांना दहशतवादी संघटनांना 1 956 पासूनच कोणत्या मा़ध्यमातून तसेच कोणत्या प्रकाराची मदत केली आहे? तसेच आंतरराष्ट्रीय राजकरणात दिसते ते सर्व खरे नसते.किंबहुना दिसते त्याचा पुर्णपणे 180 अंशात उलटी असणारी परिस्थिती ही सत्यस्थिती कसी असते‌ ज्याप्रमाणे  समुद्रातील हिमनगाचा फक्त 10 टक्के भागच वरती दिसतो त्या प्रमाणे कोणत्याही देशातील गुप्तहेर संघटनांचे कार्य कसे चालते‌.कोणत्याही देशात कोणत्या प्रकारच्या व्यक्ती हेरागिरीसाठी उपयुक्त असतात. गुप्तहेर फितूर का होतात? आपल्या 

 रॉ ला या प्रकारचा अनुभव आलेला आहे का? आलेला असल्यास त्याचा सामना रॉने कसा केला यासरख्या प्रश्नाची उत्तरे माहिती करुन घेयची असल्यास हे पुस्तक वाचणे आवश्यक आहे‌

माझे आवडते लेखक (माझे वाचन भाग4)

मला अनेकजण अजिंक्य तूझा आवडता लेखक कोण ? असा प्रश्न सातत्याने विचारतात, त्या व्यक्तींना सविस्तर उत्तर देण्यासाठी आजचे लेखन . तर माझे आवडते लेखक आहेत. ज्येष्ठ पत्रकार गिरीश कुबेर आणि मराठी  ज्ञान भाषा व्हावी यासाठी झटणारे आणि मराठीत विविध विषयांवर माहितीपुर्ण असी 55पुस्तके लिहणारे अच्युत गोडबोले.  

     हो मला गिरीश कुबेर आवडतात‌. आपल्या मराठी संत वाड़मयातील सुप्रसिद्ध वचन 'उत्तमाची ते घ्यावे, मिळमिळत ते टाकून द्यावे,' हे वचन  मी अंगीकारत गिरीश कुबेर यांची देशांतर्गत मते बाजूला सारत त्यांच्यातील अर्थशास्त्रज्ञ आणि पश्चिमी आशियाविषयीचा अभ्यास यामुळे मला गिरीश कुबेर आवडतात‌.अच्युत गोडबोले यांच्याविषयी एका वाक्यात बोलायचे झाल्यास, मला ज्या प्रकारची पुस्तके वाचायला आवडतात.त्याच प्रकारची पुस्तके अच्युत गोडबोले लिहीत असल्याने ते माझ्या आवडत्या दोन लेखकांपैकी एक झाले आहेत.

प्रत्येक व्यक्तीच्या व्यक्तीमत्त्वाला विविध कांगोरे असतात. व्यक्तीचा एखादा पैलू आपल्याला आवडत नसला, तरी त्यावरुन व्यक्तीला न्यायालयातील पिंजऱ्यात उभे करणे सर्वथा अयोग्यच.हे आपण गिरीश कुबेर यांच्या उदाहरणावरून सहजतेने समजावून घेवू शकतो.गिरीश कुबेर यांच्या देशांतर्गत मतांवरून आपण त्यांचे लेखनच वाचणार नाही,असे ठरवले तर, आपण पश्चिम आशियातील राजकारण, त्यांच्या अर्थकारण आणि त्याचा भारतीयांवर

होणारा परीणाम या महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय विषयाची सहजसोप्या मराठीत माहिती मिळण्यापासून निश्चितच मुकु,असे मला वाटते. माझ्या मते गिरीश कूबेर यांची देशांतर्गत मते मिळमिळीत म्हणून आपण दूर सारायला हवीत आणि अर्थशास्त्र, आंतरराष्ट्रीय राजकारण यांना उत्तमाची ते घ्यावे असे म्हणत जवळ करायला हवे.

मी आतापर्यत गिरीश कुबेर यांची, एका तेलियाने, हा तेल नावाचा इतिहास आहे,अधर्म युद्ध, तेल नावाचं वर्तमान,

पुतीन,टाटायन, युद्ध जीवांचं  या सारखी अनेक पुस्तके वाचली आहेत. मी गिरीश कुबेर यांच्या वाचलेल्या पुस्तकातून मला ज्ञानचा मोठा खजिनाच गवसला .मला नव्याने मिळालेल्या माहितीत,त्यांचा राजकीय विचारधारणेचा लवलेश देखील दिसून आला नाही.गिरीश कुबेर ज्या विषयांवर पुस्तके लिहतात,त्या विषयांवर मराठीत अत्यंत सकस लिहणारे एका बोटाच्या पेरावर मोजता येतील इतकेच लोक लिहीतात, त्यामुळे ज्यांना मराठीत नविन काही माहितीवर्धक वाचायचे आहे‌.त्यांनी गिरीश कुबेर यांची देशांतर्गत राजकारणाविषयीची मते काहीसी बाजूला सारत त्याचे हे लिखाण वाचायलाच हवे, असे माझे प्रामाणिक मत आहे.

      अच्युत गोडबोले यांच्या विषयी बोलायचे झाल्यास, मराठीला ज्ञानभाषा करण्यसाठी झटणारा खचितच दुसरा कोणी असेल.एकमेकांशी दुरान्वये देखील काहीच संबंध नसलेल्या शाखांवर , विषयांवर सहजसोप्या चटकन समजणाऱ्या मराठी भाषेत ज्ञानवर्धक तब्बल 55 पुस्तके अच्युत गोडबोले यांनी लिहली आहेत.सध्याचा काळात एखादी भाषा किती जूनी आहे,ती किती लोकांची मातृभाषा आहे,यावर एखाद्या भाषेचे भवितव्य ठरणार नसून, या भाषेत किती ज्ञाननिर्मिती होते यावरच भाषेचे भविष्य ठरणार आहे.त्यामुळे या स्पर्धेत मराठी मागे पडु नये यासाठी झटणारे व्यक्तीमत्व म्हणून आपण अच्युत गोडबोले यांच्याकडे बघू शकतो. 

मला माझ्या आयुष्यात भेटलेल्या व्यक्ती, अनुभवयास आलेले प्रसंग यामुळे कथा कांदबरी काव्यसंग्रह,नाटक या सारख्या ललित साहित्यापेक्षा माहितीपर पुस्तकांची आवड निर्माण. झाली आहे‌.अच्युत गोडेबोले यांची ग्रंथनिर्मिती याच क्षेत्रातील असल्याने आपसुकच तारा जूळल्या आणि अच्युत गोडबोलै हे माझे आवडते लेखक झाले.ही आतापर्यत त्यांची नॅनोदय, आर्टिफिशीयल इंटेलिजियन्स, मनकल्लोळ भाग 1अणि 2, ऑटीझम, सायको थेरपीज,अर्थात, इन्फोटेक, इंडस्ट्री 4.0, कियमागार, असी सुमारे 12पुस्तके वाचली आहेत सर्वच पुस्तके तांत्रीक विषयाची असून देखील अत्यंत सहजसोप्या मराठी भाषेत लिहली गेली आहेत. इतर ठिकाणी आढळणारा मराठी तांत्रीक भाषेचा बोजडपणा त्यांचा लेखनात कुठेही आढळत नाही. व्यवहार रूळलेले इंग्रजी शद्बच वापरत त्यांनी संकल्पना समजवण्यावर अधिक भर दिल्याचे त्यांचे लेखन वाचताना जाणवते.मराठी संज्ञा वापरत लेखन अवघड करण्यापेक्षा प्रसंगी इंग्रजी परीभाषिक शद्ब वापरण संकल्पना समजण्यावर त्यांनी भर दिल्याने त्यांचे लेखन चटकन समजते. हे त्यांचे गुणवैशिष्ट त्यांना विविध शास्त्राविषयी लिहिणाऱ्या व्यक्तींपेक्षा वेगळे करते आणि माझे आवडते लेखक करते.

   व्यक्तीने सातत्याने वाचन करायला सुरवात केल्यावर व्यक्तीमध्ये एका विशिष्ट प्रकारचे वाचन करण्याची आवड निर्माण होते.या विशिष्ट प्रकारच्या वाचनातून आवडत्या लेखकाविषयी वाचकाच्या कल्पना तयार होतात. कोणताच लेखक किंवा लेखन प्रकार वाईट नसतोच. मात्र त्यासाठी वाचन करायला सुरवात करायला हवी...मग करताय ना वाचायला सुरवात ..बाकीच्या आवडीचा लेखनप्रकार आणि लेखक या गोष्टी होवूनच जातात ...

माझे वाचन याचा  तिसरा भाग वाचण्यासाठी पुढील लिंकवर क्लिक करा 

https://ajinkyatartebookreview.blogspot.com/2024/03/blog-post_10.html

माझे वाचन याचा दुसरा भाग वाचण्यासाठी पुढील लिंकवर क्लिक करा 

https://ajinkyatartebookreview.blogspot.com/2024/02/blog-post_4.html

माझे वाचन याचा पाहिला भाग वाचण्यसासाठी पुढील लिंकवर क्लिक करा 

https://ajinkyatartebookreview.blogspot.com/2024/02/blog-post_22.html

मनोव्यापाराची इत्यंभुत माहिती देणारे पुस्तक मनकल्लोळ भाग 2

मन, आपल्या मानवाच्या सर्व व्यवहारांवर नियंत्रण ठेवणारा मात्र सहजतेने न दाखवता येणारा शरीराचा भाग .आपण जे हसतो रडतो, चिडतो, दुसऱ्याशी व्यवहार करतो, निराश होतो, ते आपल्या मनामुळे.आपल्या व्यक्तीमत्वाचा बराच मोठा भाग नियंत्रीत केलेल्या मनाविषयी आपल्याला खुप कमी माहिती असते, असे एक सर्व्हेक्षण नुकतेच प्रसिद्ध झाले होते. आपल्याला मनाविषयी असलेल्या माहितीत शास्त्रीय  ठोस आधारावर माहितीपेक्षा ऐकिव, बिनबुडाच्या माहितीचाच भरणा अधिक असल्याचे या सर्व्हेक्षणातून आढळून आले होते.तर या मनाविषयी अचूक माहिती करुन घेण्यासाठी काय करावे ,तर या ठिकाणी आपल्या मदतीला येते, अच्युत गोडबोले आणि निलांबरी जोशी यांनी लिहलेले मनकल्लोळ भाग 1 आणि मनकल्लोळ भाग 2. त्यातील मनकल्लोळ भाग 1 मी या आधीच वाचले होते.तेव्हापासून याचा दुसरा भाग कधी वाचतो असे मला झाले होते.सा.वा.ना. या नाशिकमधील सर्वात जुन्या सांस्कृतिक संस्थेच्या सहकार्यामुळे माझी ही इच्छा नुकतीच पुर्ण झाली.

         पहिल्या भागाप्रमाणेच दुसरा भाग देखील माहितीने परीपुर्ण आहे.पहिल्या भागाप्रमाणेच दुसऱ्या भागात विविध उदाहरणे देवून अनेक संकल्पना, संज्ञा अत्यंत सोप्या सहज समजणाऱ्या. भाषेमध्ये स्पष्ट केलेले आहेत. काहीजण पहिला भाग वाचण्याच्या ऐवजी थेट दुसरा भाग वाचू शकतात, हे लक्षात घेऊन, पहिल्या भागात असणाऱ्या काही संकल्पना जसे मानसशास्त्रीय उपचारांच्या इतिहास, सी.बी.टी. सारख्या काही महत्त्वाचा उपचार पद्धती या दुसऱ्या भागातील पहिल्या दोन प्रकरणात स्पष्ट करण्यात आलेल्या आहेत. अर्थात पहिल्या भागात या संकल्पना सविस्तरपणे विस्तृत माहिती देऊन स्पष्ट केलेल्या आहेत मात्र या दुसऱ्या भागात या संकल्पनांची तोंड ओळख करून देण्यात आलेली आहे.  

            पहिल्याभागाप्रमाणेच याही भागात काही काही मानसिक विकारांची आजारांची माहिती आठ प्रकरणाद्वारे करून देण्यात आलेली आहे. ज्यामध्ये स्क्रीझोफेनिया, मूड  डीसऑर्डर, पर्सनालिटी डीसऑर्डर, अतिरीक्त ताणतणावामुळे उद्भवणाऱ्या मानसिक व्याधी, न्युरो डेव्हलपमेट डीसऑर्डर,न्युरो कॉग्नेटिव्ह 

डीसऑर्डर यांची माहिती देण्यात आलेली आहे.या माहितीत या आजारांवर पुर्वी झालेले संशोधन, हे आजार होण्याची कारणे, यावर कोणते वैद्यकीय उपचार करण्यात येतात.या आजरांवर आधारीत चित्रपट , तसेच अन्य साहित्य निर्मिती यांची माहिती देण्यात आलेली आहे

 सध्याच्या इंटरनेटवर सर्च केल्यावर धबधबा कोसळावा,या पद्धतीने माहितीचा महापूर येत असण्याचा काळात, निव्वळ माहिती आणि  ज्ञान यातील फरक विश्वासात घेवून बिनचूक, सदोष परीपुर्ण माहिती जी ज्ञानाकडे झूकत आहे, ती मिळवण्याचा मार्ग म्हणून आपण या पुस्तकाकडे बघू शकतो‌.ज्यांना मानसशास्त्रातील 'म'सुद्धा माहिती नाही,त्यांना योग्य मार्ग या पुस्तकाच्या वाचनातून मिळू शकतो. तस बघायला गेलो तर हे मानसशास्त्राचा विद्यापीठाच्या क्रमिक अभ्यासक्रमाला नेमलेले पुस्तक नाही.मात्र तरीसुद्धा विद्यापीठाच्या स्तरावर मानससशास्त्राचा अभ्यास करणाऱ्या  विद्यार्थ्यांना याचा निश्चितच फायदा होवू शकतो‌

कोणत्याही रुग्णात सुरवातीला उपचार दिल्यास त्याचा आजार चटकन बरा होतो.आजार बळावत नाही.

        सध्या मानसिक रूग्णांची संख्या झपाट्याने वाढतेय, त्या पार्श्वभुमीवर मानसिक आजारांची मुलभुत माहिती होण्यासाठी प्रत्येकाने हे पुस्तक किमान एकदा वाचायलाच हवे.

या पुस्तकाच्या  पहिल्या भागाविषयी जाणून घेण्यासाठी पुढील लिंकवर क्लिक अरा

https://ajinkyatartebookreview.blogspot.com/2023/01/blog-post_24.html